Kunst Anno 1891 industrie

Laatst vroeg iemand mij in de Schietbaanlaan naar een bepaald huisnummer dat hij niet kon vinden. Logisch, want het adres was in de Schietbaanstraat. De beide wegen liggen min of meer in elkaars verlengde. Vóór de oorlog stapte je eenvoudig van de straat in de laan of andersom. Maar nu ligt daar de tunneltraverse van de ’s Gravendijkwal en moet je omlopen van de ene naar de andere straat via de Mathenesserlaan.

De Schietbaanlaan ligt in Middelland, de Schietbaanstraat ligt in het Oude Westen. De naam van deze straat herinnert aan de schietbaan van de Koninklijke Scherpschutters, die daar in 1867 werd aangelegd. De toegang tot het oefenterrein was bij de huidige Schietbaanstraat. Ook Kogelvangerstraat en Bajonetstraat danken hun naam aan deze schietbaan.

1871 Nationale schietwedstrijd van het Korps Koninklijke Scherpschutters (Stadsarchief Rotterdam)
1871 Nationale schietwedstrijd van het Korps Koninklijke Scherpschutters (Stadsarchief Rotterdam)

Maar het opvallendste pand in de Schietbaanstraat is nummer 26. Boven de ingang staat ‘LMC Praktijkonderwijs’. Al meer dan 125 jaar heeft het gebouw een onderwijsfunctie.

Het begon in 1893. In dat jaar werd het pand in gebruik genomen als de  ‘Industrieschool voor Meisjes’. In Rotterdam was in 1885 deze vorm van onderwijs voor meisjes opgericht als tegenhanger van de opleiding tot fabriek- en handwerksnijverheid voor jongens. Een voorloper van de latere LTS.

Schietbaanstraat anno 1893 (Stadsarchief Rotterdam)

De Industrieschool  voor meisjes  was een driejarige vakopleiding, met de nadruk op de naaldvakken. Er werd besloten het een opleiding te laten zijn voor meisjes uit de gegoede stand. Er werd les gegeven in lezen, schrijven, rekenen en tekenen, maar in handwerken was de hoofdzaak. Deze school bleef onder die naam bestaan tot eind jaren 50. Onder leiding van tal van directrices, waarvan Johanna Jacoba Jager-van Sluisdam de bekendste was. Zij was directrice van 1922  tot 1941.

Eind jaren ’50 veranderde de naam in ‘Algemene Meisjesschool voor Nijverheidsonderwijs De Voorpost’. Als eerste van zes scholen voor nijverheidsonderwijs in Rotterdam met in 1959 in totaal ruim 2300 leerlingen. Inclusief avondcursisten en schippersdochters. Zij leerden voor naaister, costumière, coupeuse, assistente in de huishouding, kinderverzorgster, leerling-verkoopster en lerares huishoudonderwijs.

Weer later veranderde de naam in  “De Voorpost, scholengemeenschap van Lager Beroepsonderwijs”. Een LBO nog steeds voor meisjes.

1984 BLO de Voorpost (Stadsarchief Rotterdam)

Tegenwoordig  zit er de Centrumlocatie van de HPC-opleiding. HPC staat voor Het Praktijk College. Het is een middelbare school voor praktijkonderwijs met ongeveer 215 leerlingen. Een kleine school waar de leerlingen elkaar snel kennen en die is bedoeld voor leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben. Op de gevel prijken nog steeds de woorden Kunst en Industrie en de tijdsaanduiding Anno 1891.

Bron: Stadsarchief Rotterdam, Rijnmond.nl, Digibron, Delpher, HPC Centrum