Klooster Katholieke Broederhuis Saint Louis

Het is 10 mei 1940 in de vroege ochtend, 86 jaar geleden vier dagen voor het verwoestende bombardement op Rotterdam. Het bombardement dat zal leiden tot de overgave van Nederland. De Duitse troepen zijn die bewuste dag Nederland binnengevallen en komen vanuit de Waalhaven Rotterdam-Zuid binnen. Vliegveld Waalhaven brandt af. Ook de vliegtuigfabriek Koolhoven, waar mijn vader als meubelmaker werkt, wordt in de as gelegd. Het personeel wordt op weg naar hun werk tegengehouden en keert gedesillusioneerd terug naar huis, zo ook mijn vader.

 

Duitse troepen op de hoek van de Korperweg Schulphoek, Rotterdam 10 mei 1940

Een tragische gebeurtenis,
de eerste burgerslachtoffers

In de omgeving van het klooster Katholieke Broederhuis Saint Louis op de Putselaan, op de grens van Bloemhof en de Afrikaanderwijk stuiten de Duitse soldaten op de eerste weerstand. Schuin tegenover het klooster ligt het Afrikaanderplein, waar de HBS is gevestigd. In mei 1940 zijn daar Nederlandse reservetroepen gelegerd. Bij het zicht van de Duitse soldaten, openen ze meteen het vuur. Er vallen doden.

De Duitse soldaten denken dat zij vanuit het klooster worden beschoten en nemen onmiddellijk tegenmaatregelen. Eerst schieten ze door een raampje van de voordeur. Daarbij raakt overste Libuïnus Koppe gewond aan zijn been. Een deel van de Duitse soldaten komt in de tuin van het klooster terecht en vallen binnen. Vijftien broeders hebben zich inmiddels in de kelder verscholen. Vijf elders in het gebouw. De bezetter dwingt hen echter naar boven te komen, maar als dat niet snel genoeg gaat, gooien ze een handgranaat in de kelder. Hierdoor komt broeder-overste Liberius Roset om het leven. De andere nog levende broeders worden hardhandig de straat op gedreven en krijgen de opdracht om gewonden binnen te halen. Buiten worden de broeders echter onder vuur genomen door Nederlandse soldaten, in de veronderstelling dat de Duitse soldaten zich in lange habijten vermomd hebben als broeders. Overste Lebuïnus Koppe en broeder Bellarimus Schuurmans worden hierbij dodelijk getroffen. Broeder Libertus Merkies krijgt een schot in zijn ruggengraat en overlijdt op 16 juli 1940 aan zijn verwondingen.

Zo stuit Vergeten Zaken door de letters op de gevel op deze gebeurtenis. HET KLOOSTER staat er met zwarte metalen letters op de gevel. Geflankeerd door twee marmeren beelden tegen een blauwe achtergrond. Hoe vaak ben ik hier al langs gefietst.

1940 Instituut Saint Louis Oudenbosch

De Congregatie van de Broeders van de Heilige Aloysius Gonzaga is in 1840 ontstaan in Oudenbosch. Ze richten zich op onderwijs. Vandaar ook dat er naast het klooster een Rooms-St. Louis Katholieke basisschool verrijst, ontworpen door het toen nog jonge, later vermaarde bureau Kraaijvanger Architecten. Het is hun eerste grote project en werd voltooid in 1927. Het gebouw, opgetrokken uit geelgrijze bakstenen en afgewerkt met oranje dakpannen, sluit architectonisch goed aan bij de omliggende onderwijsinstellingen op Rotterdam-Zuid.

In 1946 wordt er een plaquette onthuld die ons zal blijven herinneren aan deze tragische gebeurtenis. De vier broeders die vielen behoren tot de eerste burgerslachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Zij liggen gebroederlijk naast elkaar op de begraafplaats van de broeders in Oudenbosch.

Plaquette op het pand van het klooster aan de Putselaan

Bronnen internet:

https://www.visithalderberge.com/een-tragisch-incident-in-de-vroege-ochtend-van-10-mei-
1940/
https://www.openmonumentendag.nl/monument/sst-louisschool/
https://www.4en5mei.nl/oorlogsmonumenten/zoeken/903/rotterdam-monument-aan-de-
putselaan
https://www.tracesofwar.nl/sights/8010/Herinneringssteen-10-mei-1940-Putselaan-
Rotterdam.htm
https://www.kraaijvanger.nl/nl/projecten/st-louisschool/

 

Bron: Hans Krijnsen (dataresearch), Stadsarchief Rotterdam, Nationaal archief, Esther Rommelse (beeldresearch), Jaap van Leeuwen (fotografie)